فوتبال، فراتر از یک بازی جذاب برای همه اقشار جامعه، میتواند الگویی زنده و قابل لمس از نحوه مدیریت تیمها و سازمانها باشد. ساختار یک تیم فوتبال از منظر مدیریتی، شباهت بسیاری به ساختار یک سازمان تولیدی یا خدماتی دارد؛ از انتخاب بازیکنان گرفته تا چینش آنها بر اساس تواناییها و هماهنگی با استراتژی تیم.
بسیاری از مدیران بر این باورند که همسطح بودن نیروها و انسجام تیمی میتواند حتی از داشتن ستارگان پراکنده، اثربخشتر باشد. جک ولش، مدیر افسانهای جنرال الکتریک، با استراتژی معروف خود به نام "۲۰-۷۰-۱۰" شناخته میشود، که در آن کارکنان را به سه دسته تقسیم میکرد: ۲۰٪ برتر (که باید تشویق و ارتقاء یابند)، ۷۰٪ میانی (که باید آموزش ببینند و بهبود یابند) و ۱۰٪ پایین (که باید جایگزین شوند
این درسی است که از تیمهای فوتبال موفق هم میتوان گرفت: یک تیم از بازیکنان متوسط، اگر با هم هماهنگ و همدل باشند، میتواند عملکردی بهتر از تیمی با چند ستاره ناهماهنگ ارائه دهد. اما برای ارتقاء واقعی یک تیم یا سازمان، حضور نخبگان و ستارگان حرفهای نیز ضروری است؛ با این شرط که این افراد در چارچوب استراتژی تیم عمل کنند و روحیه فردگرایی را کنار بگذارند.
یک ضرب المثل آفریقایی است که میگوید :
"اگر میخواهی سریع بروی، تنها برو؛ اگر میخواهی دور بروی، با تیم حرکت کن."
در فضای سازمانی نیز همین قاعده برقرار است. برای رشد پایدار، باید از نیروهای نخبهای بهره گرفت که با فرهنگ و ارزشهای سازمان هماهنگ باشند. استفاده از افرادی که تنها به خود متکیاند و با اهداف جمعی همراه نیستند – حتی اگر توانمند باشند – میتواند به تیم آسیب برساند و باعث ایجاد اصطکاک شود.
نکته مهم دیگر در این زمینه، عدالت در نظام پرداختها و انگیزهدهی است. اگر چه نخبگان، مجربین و توانمدها باید پاداش درخور دریافت کنند، اما ایجاد شکافهای شدید درآمدی میان آنان و سایر کارکنان میتواند اثرات معکوس داشته باشد. همانطور که پیتر دراکر، پدر علم مدیریت نوین، هشدار داده بود:
"نابرابری شدید در پرداخت، دشمن نوآوری، بهرهوری و انگیزش سازمانی است."
بنابراین، سازمانها باید نظامی متعادل طراحی کنند؛ به گونهای که هم نخبگان تشویق شوند، و هم سایر کارکنان انگیزه و امید برای رشد داشته باشند. زیرا در نهایت، موفقیت یک سازمان نه در درخشش یک ستاره، بلکه در هماهنگی و حرکت کل تیم شکل میگیرد.
اللهم عجل لولیک الفرج
✍عبدالکریم نعناکار
https://eitaa.com/ofoghe_andisheh