ن

«نه شرقی، نه غربی؛ راهبردی برخاسته از روح استقلال»

عبدالکریم نعناکار عمومیسیاست ۰۵ /۱۲ /۱۴۰۴

شعار راهبردی «نه شرقی، نه غربی» که حضرت امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه) در آغاز نهضت اسلامی و تأسیس جمهوری اسلامی ایران مطرح فرمودند، صرفاً ناظر به دو قطب سیاسی آن زمان یعنی ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی نبود. این شعار ترجمان عملی یک اصل بنیادین در تفکر اسلامی–انقلابی بود: رد کامل سلطه‌پذیری، از هر سو و به هر شکل.

به تعبیر دقیق‌تر، این اصل به معنای نفی سلطه غرب، به‌ویژه امپریالیسم آمریکایی، و هم‌زمان نفی سلطه بلوک شرق، به‌ویژه سلطه‌طلبی ایدئولوژیک و سیاسی شوروی سابق است. «نه شرقی، نه غربی» بیانی روشن از استقلال در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و اعلام موجودیتی تازه بود که از دل یک ملت برخاسته، برای ایستادن بر پای خویش.

در این میان، برخی می‌کوشند تحولات گذشته، به‌ویژه آنچه در دوران پیش از انقلاب و دفاع مقدس نسبت به شوروی سابق رخ داد، را به وضعیت امروز روسیه تعمیم دهند. در حالی که اگرچه روسیه وارث بخشی از ساختارهای اتحاد جماهیر شوروی است، اما نه در ساختار سیاسی، نه در جایگاه ایدئولوژیک، و نه در روابط منطقه‌ای، تداوم کامل آن گذشته نیست. تفاوت‌های بنیادینی در سیاست‌های دینی، رویکردهای بین‌المللی، و حتی نوع تعامل با ایران، میان آن شوروی سابق و روسیه امروز وجود دارد.

با این حال، متأسفانه جریان‌های غرب‌گرا، به قصد تخطئه هرگونه تعامل عزتمندانه و هوشمندانه جمهوری اسلامی ایران با روسیه، آگاهانه می‌کوشند تصویر شورویِ سابق را بر چهره روسیه امروز فرافکنی کنند. هدف آنان چیزی نیست جز زیر سؤال بردن همکاری‌هایی که در چارچوب منافع متقابل، عزت‌مدار، و غیرسلطه‌گرانه میان ایران و برخی کشورها از جمله روسیه شکل گرفته است.

در دنیای امروز، تعامل با شرق و غرب مادامی که بر اساس اصل «عدم سلطه و عدم وابستگی» باشد، نه تنها مردود نیست، بلکه بخشی از عقلانیت انقلابی است. آنچه نفی شده، «وابستگی» است؛ نه «همکاری در چارچوب عزت و مصلحت».

اللهم عجل لولیک الفرج
https://eitaa.com/ofoghe_andisheh

دیدگاه شما